ICD (İmplante Edilebilir Kardiyoverter Defibrilatör), kalp ritmini sürekli izleyen ve ventriküler taşikardi veya ventriküler fibrilasyon gibi hayati risk oluşturabilecek ritim bozukluklarını algıladığında düşük enerjili uyarı (ATP) veya gerektiğinde elektriksel şokla tedavi eden bir cihazdır. Cihaz takıldıktan sonra işlem bölgesinin bakımından günlük aktivitelere dönüşe, düzenli cihaz kontrollerine kadar bilinmesi gereken bazı noktalar vardır. Bu yazıda ICD sonrası yaşamla ilgili pratik bilgiler ele alınmaktadır.
ICD Nedir? Kısa Bir Hatırlatma
ICD, genellikle lokal anestezi ve sedasyon eşliğinde, göğüs ön duvarı cilt altına, çoğunlukla sol taraf pektoral bölgeye yerleştirilir; bir veya birden fazla elektrot venöz yol üzerinden kalbe ulaştırılır. Yerleştirme sonrasında cihazın algılama ve tedavi eşikleri test edilerek programlanır.
İşlem Sonrası İlk Günler
İşlem sonrasında hasta genellikle bir gecelik gözlem altında tutulur; cihazın konumu ve elektrot pozisyonu görüntüleme ile kontrol edildikten sonra taburculuk planlanır. İlk günlerde cihazın takıldığı koltuk altı bölgesinde hafif şişlik, morarma veya hassasiyet görülmesi olağandır ve genellikle zaman içinde kendiliğinden azalır.
İşlem yapılan kolun birkaç gün boyunca omuz seviyesinin üzerine kaldırılmaması ve bölgenin kuru, temiz tutulması iyileşme sürecini destekler.
Günlük Yaşama Dönüş
Çoğu hasta, doktorunun onayı doğrultusunda birkaç hafta içinde günlük aktivitelerine kademeli olarak geri döner. Ağır kaldırma ve kolu zorlayan sporlar için hekimin belirlediği süreye uyulması önerilir.
Cep telefonu ve ev aletleri gibi günlük kullanılan elektronik cihazlar genel olarak ICD'ye zarar vermez; ancak güçlü manyetik alan oluşturan bazı endüstriyel ekipmanlardan uzak durulması ve şüpheli durumlarda cihaz takibini yapan doktora danışılması önerilir.
ICD Şok Verirse Ne Yapılmalı?
ICD'nin tehlikeli bir ritim bozukluğunu algılayıp tedavi etmesi, cihazın görevini yerine getirdiğinin bir işaretidir. Tek bir şok sonrasında kendini iyi hissediyor olsa bile hastanın durumu cihaz takibini yapan doktoruna bildirmesi önerilir.
Kısa süre içinde tekrarlayan şoklar, şokla birlikte bilinç kaybı veya belirgin halsizlik gibi durumlarda ise vakit kaybetmeden acil tıbbi değerlendirme gereklidir.
Düzenli Cihaz Kontrolleri
ICD implantasyonu sonrasında cihazın algılama performansı, pil ömrü ve elektrot fonksiyonu belirli aralıklarla yapılan kontrollerle izlenir. Bazı merkezlerde uzaktan izlem sistemleri aracılığıyla cihaz verileri düzenli olarak takip edilebilir; bu sistemler hastane ziyareti sıklığını azaltmaya yardımcı olabilir.
Ne Zaman Doktora Başvurulmalı?
Aşağıdaki belirtilerden herhangi biri fark edildiğinde vakit kaybetmeden doktora başvurulması önemlidir.
- Cihaz bölgesinde artan kızarıklık, akıntı, ısı artışı veya ateş
- Beklenmedik şişlik artışı veya şiddetli ağrı
- Kısa süre içinde tekrarlayan şok hissi
- Bayılma hissi veya bilinç kaybı
- Göğüs ağrısı veya nefes darlığı
ICD Kimlik Kartı ve Genel Öneriler
Hastalara genellikle bir cihaz kimlik kartı verilir; bu kart havalimanı güvenlik kontrolleri, diş tedavileri veya başka bir sağlık kuruluşuna başvuru gibi durumlarda ilgili personelle paylaşılmalıdır. Manyetik rezonans görüntüleme (MR) gibi tetkiklerin uygulanabilirliği cihaz modeline göre değişebileceğinden, bu tür bir tetkik öncesinde cihaz takibini yapan doktora mutlaka bilgi verilmelidir.
Sık sorulan sorular
İyileşme süresi kişiden kişiye değişmekle birlikte, çoğu hasta doktorunun onayı doğrultusunda birkaç hafta içinde günlük aktivitelerine kademeli olarak geri döner.
Tek bir şok sonrası kendinizi iyi hissediyorsanız durumu cihaz takibinizi yapan doktorunuza bildirmeniz yeterlidir. Kısa süre içinde tekrarlayan şoklar veya bilinç kaybı gibi durumlarda vakit kaybetmeden acil tıbbi değerlendirme gereklidir.
Cep telefonu, televizyon kumandası gibi günlük kullanılan elektronik cihazlar genel olarak ICD'yi etkilemez. Güçlü manyetik alan oluşturan bazı endüstriyel ekipmanlarla temas konusunda dikkatli olunması ve cihaz takibini yapan doktora danışılması önerilir.
Hayır. Kalp pili, yavaş seyreden ritim bozukluklarında kalbin düzenli uyarılmasını sağlarken; ICD, hızlı ve hayatı tehdit edebilecek ventriküler ritim bozukluklarını algılayıp tedavi etmek için kullanılır. Bazı cihazlar her iki işlevi bir arada barındırabilir.
Batarya ömrü cihazın modeline ve kullanım yoğunluğuna göre değişkenlik gösterir. Bataryanın azaldığı düzenli kontrol muayeneleri sırasında tespit edilir ve jeneratör değişim zamanı bu takip sonucunda belirlenir.
Cihaz bölgesinde kızarıklık, akıntı veya ateş gibi enfeksiyon bulguları; kısa süre içinde tekrarlayan şok hissi; bayılma veya bilinç kaybı; göğüs ağrısı ya da nefes darlığı fark edildiğinde vakit kaybetmeden doktora başvurulmalıdır.