TAVI (Transkateter Aort Kapak İmplantasyonu), ileri derecede aort kapak darlığının tedavisinde açık kalp ameliyatına gerek kalmadan, genellikle kasıktaki bir atardamardan ilerletilen kateter yoluyla yeni bir kapağın yerleştirilmesini sağlayan minimal invaziv bir yöntemdir. İşlem sonrasında girişim yerinin bakımından kademeli aktivite artışına, düzenli kapak ve ritim takibine kadar dikkat edilmesi gereken bazı noktalar vardır. Bu yazıda TAVI sonrası iyileşme sürecinde bilinmesi gerekenler ele alınmaktadır.
TAVI Nedir? Kısa Bir Hatırlatma
TAVI'de yeni kapak, çoğunlukla kasık bölgesindeki femoral arterden ilerletilen bir kateter yardımıyla kalbe ulaştırılır ve hasarlı aort kapağının içine yerleştirilir. Göğüs kafesi açılmaz ve hastada kalp-akciğer makinesine ihtiyaç duyulmaz; işlem genellikle sedasyon altında genel anesteziye ihtiyaç duyulmadan uygulanabilir.
Hastanede Geçen İlk Günler
İşlem sonrasında hasta bir süre gözlem altında tutulur; bu dönemde yeni kapağın fonksiyonu ekokardiyografi ile, kalp ritmi ise EKG ve monitörizasyon ile yakından izlenir. Kateterin girildiği bölge (genellikle kasık) düzenli olarak kontrol edilir.
Hastalar genellikle işlemden 2-3 gün sonra, klinik durumları hekim tarafından uygun görüldüğünde taburcu edilir. Taburculuk süresi, işlemin seyrine ve varsa eşlik eden başka sağlık sorunlarına göre kişiden kişiye değişebilir.
Taburculuk Sonrası İlk Haftalar
Taburculuğun ardından girişim yerinin kuru ve temiz tutulması, ağır kaldırmaktan ve bölgeye baskı oluşturacak hareketlerden kaçınılması genellikle önerilir. Aktivitelere dönüş, hekimin verdiği talimatlar doğrultusunda kademeli olarak yapılmalıdır.
- Girişim yerinin kuru tutulması ve doktor onayı olmadan ıslatılmaması
- İlk günlerde ağır kaldırmaktan ve yoğun efor gerektiren hareketlerden kaçınılması
- Günlük aktivitelere hekimin belirlediği hızda, kademeli olarak dönülmesi
- Taburculukta verilen yazılı talimatların ve ilaç listesinin saklanması
Günlük Yaşama Dönüş
Aort kapak darlığına bağlı nefes darlığı ve efor kapasitesindeki azalma gibi şikayetlerde, kapak fonksiyonunun düzelmesiyle birlikte zaman içinde iyileşme görülebilir; ancak bu süreç ve derecesi kişiden kişiye değişir ve hekim tarafından değerlendirilmeye devam edilir. Yürüyüş gibi hafif tempolu aktivitelere genellikle erken dönemde kademeli olarak başlanabilir.
İşe ve daha yoğun günlük rutine dönüş zamanı; genel sağlık durumuna, yaşa ve hekimin değerlendirmesine göre belirlenir.
Düzenli Kontroller ve Takip
TAVI sonrasında kapak fonksiyonu ve kalp ritmi, düzenli aralıklarla yapılan ekokardiyografi ve EKG ile izlenmeye devam edilir. Bazı hastalarda işlem sonrasında kalbin elektriksel iletim sisteminde geçici veya kalıcı bir etkilenme görülebilir; bu durum kontrol muayenelerinde değerlendirilir ve nadiren kalp pili gerekebilir.
Kan sulandırıcı ilaçların düzenli ve doktorun belirlediği şekilde kullanılması, yeni kapağın sağlıklı işlevini sürdürmesi açısından önemlidir; doz veya süre hekimle görüşülmeden değiştirilmemelidir.
Ne Zaman Doktora Başvurulmalı?
Aşağıdaki belirtilerden herhangi biri fark edildiğinde vakit kaybetmeden hekime ya da en yakın acil servise başvurulması önerilir.
- Girişim yerinde artan şişlik, sürekli kanama veya yayılan morarma
- Ateş, titreme veya girişim yerinde kızarıklık/akıntı
- Nefes darlığında beklenmedik artış veya göğüste rahatsızlık hissi
- Baş dönmesi, bayılma hissi veya belirgin çarpıntı
- Nabızda fark edilen düzensizlik
Sık sorulan sorular
İşlem sonrası hastalar genellikle 2-3 gün gözlem altında tutulur; taburculuk süresi klinik seyre ve hekimin değerlendirmesine göre değişebilir.
Hafif tempolu aktivitelere genellikle erken dönemde kademeli olarak başlanabilir; ağır efor gerektiren aktiviteler ve tam güne dönüş için hekimin belirlediği süreye uyulması önerilir.
Yeni kapağın fonksiyonu, düzenli aralıklarla yapılan ekokardiyografi ile; kalp ritmi ise EKG ile izlenmeye devam edilir.
Nadiren, işlem kalbin elektriksel iletim sistemini geçici veya kalıcı olarak etkileyebilir; bu durum kontrol muayenelerinde değerlendirilir ve gerekirse kalp pili takılması gündeme gelebilir.
Kapak sağlığını desteklemek amacıyla genellikle belirli bir süre kan sulandırıcı ilaç kullanımı önerilir; ilaç türü, dozu ve süresi hekim tarafından kişiye özel belirlenir.
Girişim yerinde artan şişlik veya kanama, ateş, nefes darlığında artış, göğüs ağrısı, baş dönmesi, bayılma hissi veya nabızda düzensizlik fark edildiğinde vakit kaybetmeden hekime başvurulmalıdır.